ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

155

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

وجود نداشت . رختخواب‌ها و رواندازها در نهايت آلودگى بود و بوهاى كريهى را در فضا از خود پخش مىنمود كه اصلاح آنها راهى جز سوزاندن نداشت . پزشكى كه راهنماى من بود ، با شرمندگى ، كمبود امكانات و وسائل را برايم تشريح مىكرد . تعداد زيادى بيمار بر روى تختها بسترى بودند و شدت بيمارى ، اسكلت بدن آنان را به اندامى استخوانى و شبيه به هيكل‌هايى كه در قصر العينى مىبينيم مبدل كرده بود . چگونه مىتوان انتظار بهبودى بيمارانى را داشت كه بهره از كمترين امكانات پزشكى ندارند و نيز در هوايى آلوده بسترى شده‌اند . به گفتهء پزشك راهنمايم ، كمتر بيمارى وجود دارد كه به اين بخش آورده شود و بهبود يابد . با چنين وضعيتى تعطيلى بيمارستان بهتر از فعاليت آن است ! زيرا تنفس بيماران در محيط سالم و هوايى پاك ، موجب از بين رفتن دردها مىشود . داروهاى اين بيمارستان از استانبول ارسال مىگردد و ساير احتياجات آن ؛ نظير غذا و رختخواب‌ها و رواندازها ، همه از سوى دستگاه حكومتى مكه مكرّمه تأمين مىشود . تكيه مصرى بنيانگذار اين محل ، مرحوم خلد آشيان محمد على پاشا ، سر سلسلهء خانوادهء خديوها بوده كه در سال 1238 هجرى آن را بنا نهاده است و از آثار نيكو و صدقه جاريه‌اى به شمار آمده كه ثواب و خيرات آن همواره جهت بنيانگذار آن ، در جريان مىباشد . تاريخ بنا و نام بنيانگذار آن ، در اطراف و زير گنبدى كه در وسط تكيه و بر روى محل وضوخانه بنا گرديده ، نوشته شده است . تكيه در خيابان جياد و در ساختمان سابق حكومت بنى زيد از اشراف مكه كه به دار السعاده شهرت داشت بنا گرديده است . در صبح و شام ، همه روز ، فقرا و نيازمندان بدين محل مراجعه مىكنند و در هر بار بدانان دو قطعه نان به همراه مقدارى آش داده مىشود و گاه در صورت تشخيص شدت گرسنگى ، بيش از مقدار ياد شده در اختيارشان قرار مىگيرد و بدين ترتيب تعداد بسيارى از زنان بىنواى مكه و حومهء آن امرار معاش نموده و نيازشان از ديگر مردم